رایج ترین بیماری های کبوتران چیست؟!…
در این بخش، به طور تخصصی به سراغ بیماریهای رایجی میرویم که ممکن است سلامت کبوتر عزیز شما را تهدید کند. شناخت این بیماریها، علائم هشداردهنده و راههای مقابله با آنها، به شما کمک میکند تا در صورت بروز مشکل، سریعترین و بهترین تصمیم را برای درمان پرندهتان بگیرید. به خاطر داشته باشید که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است و رعایت اصول بهداشتی، مهمترین گام در این راه محسوب میشود.
بیماریهای انگلی
انگلها از جمله مهمترین عوامل ایجاد بیماری در کبوترها هستند و میتوانند در داخل یا خارج بدن پرنده زندگی کنند.
کوکسیدیوز: این بیماری توسط یک انگل تکیاختهای به نام کوکسیدیا ایجاد میشود و دستگاه گوارش کبوتر را هدف قرار میدهد. این انگل با چشم غیرمسلح دیده نمیشود و از طریق خوردن غذا یا آب آلوده به مدفوع پرنده بیمار، منتقل میشود. اولین و بارزترین علامت کوکسیدیوز، اسهال است که در موارد حاد میتواند خونی باشد. از دیگر علائم میتوان به بیاشتهایی، کاهش وزن، ضعف، بیحالی و ژولیدگی پرها اشاره کرد. این بیماری در صورت عدم درمان میتواند برای پرنده، بهویژه جوجهها، کشنده باشد.
تریکومونیازیس (شانکر یا خوره): این بیماری نیز یک بیماری انگلی شایع است که توسط انگل تریکوموناس گالینه ایجاد میشود. منشأ اصلی آن، آب آشامیدنی آلوده است. علائم بیماری بسته به محل استقرار انگل متفاوت است، اما شایعترین نشانهها شامل ایجاد گرهها یا ضایعات پنیریشکل در دهان، گلو و مری پرنده است که میتواند منجر به مشکلات تنفسی، اشکال در بلع غذا، بیاشتهایی، کاهش وزن و بیحالی شود.
انگلهای خارجی (شپش، کنه، مایت): این آفات روی پوست و پرهای کبوتر زندگی میکنند و با تغذیه از خون یا بافتهای پرنده، باعث ایجاد خارش شدید، بیقراری، کمخونی و آسیب به پرها میشوند. نشانههای آلودگی به این انگلها شامل ظاهر پوستهپوسته شدن پوست به ویژه در نواحی بدون پر، سوراخهای ریز در ساقه پرها و خارش مداوم است.
کرمهای داخلی: انواع مختلفی از کرمها مانند کرمهای حلقوی، نواری و مویی میتوانند دستگاه گوارش کبوتر را آلوده کنند. پرندگان معمولاً از طریق خوردن حشرات یا بلع مدفوع آلوده به این انگلها مبتلا میشوند. علائم آلودگی به کرم شامل اسهال، کاهش وزن، ضعف، بیحالی و کاهش شادابی عمومی پرنده است.
بیماریهای باکتریایی
باکتریها نیز نقش مهمی در بروز بیماریهای مختلف در کبوترها دارند.
اورنیتوز (تب طوطی یا پسیتاکوزیس): این بیماری یک عفونت باکتریایی خطرناک است که توسط باکتری کلامیدیا ایجاد میشود. نکته مهم در مورد این بیماری، قابلیت انتقال آن به انسان است (بیماری مشترک بین انسان و دام). علائم اورنیتوز در کبوترها میتواند شامل مشکلات تنفسی، ترشحات بینی و چشم، اسهال، بیاشتهایی، کاهش وزن و بههمریختگی ظاهر پرنده باشد. با توجه به خطر انتقال به انسان، در صورت مشاهده علائم، باید سریعاً به دامپزشک مراجعه کرد و پرنده را قرنطینه نمود.
سالمونلوز (پاراتیفوئید): این بیماری توسط باکتری سالمونلا ایجاد میشود. علائم آن میتواند بسیار متنوع باشد و شامل کاهش وزن، کسلی، اسهال سبز رنگ، التهاب و ورم مفاصل (بهویژه مفاصل بال و پا)، لنگیدن و در مواردی پیچش گردن و علائم عصاری است. انتقال بیماری از طریق خوردن غذای آلوده به مدفوع یا تماس با پرنده بیمار صورت میگیرد.
بیماریهای ویروسی
ویروسها معمولاً باعث ایجاد بیماریهای حاد و گاهی بسیار کشنده در کبوترها میشوند.
نیوکاسل: این بیماری یکی از شایعترین و خطرناکترین بیماریهای ویروسی در کبوترهاست. علائم آن شامل علائم تنفسی (تنفس با دهان باز)، علائم عصبی (مانند چرخش سر و گردن، لرزش، عدم تعادل و فلجی)، اسهال سبز رنگ و کاهش وزن ناگهانی است. متأسفانه این بیماری درمان قطعی ندارد و راه مقابله با آن، پیشگیری از طریق واکسیناسیون منظم و بهموقع است.
بیماریهای قارچی
قارچها نیز میتوانند باعث ایجاد عفونتهایی در کبوترها شوند که برخی از آنها برای انسان نیز خطرناک هستند.
هیستوپلاسموز و کریپتوکوکوزیس: این بیماریها عمدتاً از طریق استنشاق هاگ قارچهای موجود در فضولات خشک شده کبوتر به انسان منتقل میشوند. علائم این بیماریها در انسان شبیه آنفولانزا (سرفه خشک، خستگی، تب، لرز) است، اما در موارد شدید، بهویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، میتواند بسیار جدی و حتی کشنده باشد و به اندامهای مختلفی مانند مغز و کلیهها حمله کند.
نشانههای عمومی بیماری در کبوتر
تشخیص بهموقع بیماری، نیازمند توجه و مشاهده دقیق رفتار و ظاهر کبوتر است. برخی از نشانههای عمومی که میتوانند هشداردهنده باشند، عبارتند از:
-
بیحالی و کسلی: پرنده بیحال و کمتحرک است و تمایلی به پرواز یا فعالیت ندارد.
-
کاهش اشتها و وزن: پرنده کمتر از حد معمول غذا میخورد و لاغر شده است.
-
ژولیدگی پرها: پرها حالت طبیعی خود را از دست داده و بههمریخته و پفکرده به نظر میرسند.
-
اسهال: تغییر در قوام و رنگ مدفوع (سبز، خاکستری، خونی یا آبکی) یکی از شایعترین علائم بیماری است.
-
مشکلات تنفسی: هرگونه تغییر در تنفس مانند تنفس با دهان باز، تنفس صدادار، عطسه یا سرفه، نشانه بیماری است.
-
ترشحات: وجود ترشحات از چشمها یا بینی.
-
علائم عصبی: انحراف گردن، عدم تعادل، فلجی یا لرزش.
-
تورم مفاصل: ورم در پاها یا مفاصل بالها.
راههای پیشگیری از بیماریها
پیشگیری همواره مؤثرتر و کمهزینهتر از درمان است. با رعایت چند اصل ساده میتوانید تا حد زیادی از بروز بیماری در کبوتر خود پیشگیری کنید:
-
بهداشت محیط: قفس و محل نگهداری را همواره تمیز، خشک و دارای تهویه مناسب نگه دارید و به طور دورهای ضدعفونی کنید.
-
بهداشت آب و دان: آب و دان مصرفی باید همیشه تازه، تمیز و عاری از هرگونه آلودگی باشد. ظروف آب و دان را به طور مرتب بشویید. توجه داشته باشید که ۹۰ درصد بیماریها به دلیل آلودگی آب و دانه رخ میدهند.
-
قرنطینه: هر کبوتر جدیدی را پیش از اضافه کردن به جمع، حداقل به مدت دو هفته در مکانی جداگانه قرنطینه کنید تا از سلامت آن مطمئن شوید.
-
تغذیه مناسب: از یک رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی و ویتامینها استفاده کنید تا سیستم ایمنی پرنده تقویت شود.
-
واکسیناسیون: واکسیناسیون بهموقع علیه بیماریهای ویروسی خطرناکی مانند نیوکاسل، بهترین راه پیشگیری از این بیماریهاست.
-
بازرسی منظم: روزانه پرنده خود را از نظر هرگونه تغییر در رفتار، ظاهر یا مدفوع بررسی کنید تا در صورت وجود مشکل، در همان مراحل اولیه متوجه آن شوید.
چه زمانی به دامپزشک مراجعه کنیم؟
هر زمان که هر یک از علائم ذکر شده را در کبوتر خود مشاهده کردید و یا احساس کردید حال عمومی پرندهتان خوب نیست، سریعاً با یک دامپزشک متخصص پرندگان مشورت کنید. تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع، شانس بهبودی پرنده را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد. توجه داشته باشید که تجویز و مصرف هرگونه دارو باید حتماً زیر نظر دامپزشک انجام شود و از مصرف خودسرانه داروها جداً خودداری کنید.
چنانچه در مورد پرندگان نیاز به اطلاعات تکمیلی دارید، ما را دنبال کنید…
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.