نگهداری از اسب؛ آشنایی با بیماری‌های شایع و پیشگیری

نگهداری از اسب؛ آشنایی با بیماری‌های شایع و پیشگیری 🐎

اسب‌ها حیوانات قدرتمند و حساسی هستند که سلامت آن‌ها مستقیماً به مراقبت، تغذیه و مدیریت صحیح وابسته است. آگاهی از بیماری‌های شایع اسب‌ها به مالکان کمک می‌کند تا با تشخیص به‌موقع و اقدامات پیشگیرانه، سلامت و رفاه این حیوانات نجیب را تضمین کنند.

🤒 بیماری‌های گوارشی شایع

قولنج (Colic)

یکی از خطرناک‌ترین و شایع‌ترین مشکلات اسب
علائم:

• بی‌قراری، نگاه مکرر به پهلو

• غلت زدن یا تمایل به دراز کشیدن

• تعریق غیرعادی

• کاهش یا عدم دفع مدفوع

علل احتمالی:

• تغییر ناگهانی جیره غذایی

• انگل‌های داخلی

• کم‌آبی بدن

• دندان‌های نامنظم

اقدامات فوری:

• تماس با دامپزشک در اسرع وقت

• مانع غلت زدن اسب شوید (اما با احتیاط)

• حیوان را آرام نگه دارید

اسهال

دلایل:

• عفونت‌های باکتریایی یا ویروسی

• تغییرات ناگهانی در علوفه

• استرس

• مصرف برخی داروها

🦵 مشکلات حرکتی و اسکلتی

لنگش (Lameness)

شایع‌ترین دلایل:

• آبسه‌های کف سم

• التهاب تاندون‌ها

• آرتریت و بیماری‌های مفاصل

• صدمات ناشی از زمین نامناسب

بیماری‌های سم

• پوسیدگی سم (Thrush): عفونت باکتریایی ناحیه میخچه سم

• ورم چین سم (Laminitis): التهاب حساس و دردناک بافت‌های سم

🦠 بیماری‌های عفونی و مسری

آنفولانزای اسبی

علائم:

• تب بالا (تا ۴۱ درجه)

• سرفه خشک و ترشحات بینی

• بی‌حالی و ضعف

• کاهش اشتها

پیشگیری:

• واکسیناسیون منظم

• قرنطینه اسب‌های جدید

• رعایت بهداشت اصطبل

کزاز (Tetanus)

بیماری کشنده باکتریایی
پیشگیری:

• واکسیناسیون سالانه

• ضدعفونی زخم‌ها

• تزریق پادتن در صورت زخم عمیق

ورم زیرجلدی (Strangles)

عفونت باکتریایی مجاری تنفسی فوقانی
علائم:

• تب

• ترشحات غلیظ بینی

• تورم غدد لنفاوی زیر فک

🩺 بیماری‌های متابولیک و داخلی

سندرم کوشینگ (Cushing’s Disease)

اختلال غده هیپوفیز در اسب‌های مسن
نشانه‌ها:

• پرهای بلند و مجعد

• چاقی غیرعادی

• نوشیدن و ادرار زیاد

• تعریق بیش از حد

بیماری‌های تنفسی مزمن

مانند آسم اسبی یا COPD
علائم:

• سرفه مداوم

• تنفس صدادار

• کاهش عملکرد ورزشی

🐛 بیماری‌های انگلی

انگل‌های داخلی

• کرم‌های گرد

• کرم‌های نواری

• کرم‌های روده‌ای

برنامه کنترل:

• داروی ضد انگل منظم (تحت نظر دامپزشک)

• مدیریت کود و بهداشت اصطبل

• چرخش چراگاه

انگل‌های خارجی

• کنه‌ها

• شپش

• مگس‌ها

👁️ مشکلات چشمی

یوئیت مکرر (ورم عنبیه)

علائم:

• اشک ریزش

• بسته‌شدن چشم

• حساسیت به نور

زخم قرنیه

نیاز به درمان فوری دارد تا از آسیب دائمی جلوگیری شود.

🛡️ اقدامات پیشگیرانه کلیدی

برنامه بهداشتی پایه:

• واکسیناسیون منظم (آنفولانزا، کزاز، هاری)

• برنامه منظم ضد انگلی

• معاینه دندان هر ۶-۱۲ ماه

• سم‌بُری منظم (هر ۶-۸ هفته)

مدیریت تغذیه:

• جیره متعادل متناسب با سن و فعالیت

• تغییر تدریجی علوفه و کنسانتره

• دسترسی دائمی به آب تمیز

• اجتناب از غذاهای کپک‌زده

مدیریت محیط:

• اصطبل تمیز، خشک و تهویه‌دار

• بستر مناسب و عوض‌شونده

• فضای کافی برای حرکت و تحرک

• جداکردن اسب‌های بیمار

نظارت روزانه:

• بررسی رفتار، اشتها و تولید مدفوع

• کنترل وزن بدن

• مشاهده وضعیت پوست، پوشش و چشم‌ها

• بررسی علائم لنگش

🚨 چه زمانی با دامپزشک تماس بگیریم؟

• امتناع از خوردن یا نوشیدن بیش از چند ساعت

• تب بالا (بالای ۳۸.۵ درجه)

• لنگش ناگهانی یا شدید

• علائم قولنج

• تنفس دشوار یا سرفه مداوم

• تورم غیرعادی یا زخم‌های عمیق

• تغییرات ناگهانی در رفتار

💚 نتیجه‌گیری

سلامت اسب مسئولیتی بزرگ اما ارزشمند است. با آموزش، توجه دقیق و مراقبت پیشگیرانه می‌توان از بسیاری بیماری‌ها جلوگیری کرد. ارتباط منظم با دامپزشک، ثبت اطلاعات سلامت و سرمایه‌گذاری در پیشگیری، کلید داشتن اسبی سالم و شاداب است.

به یاد داشته باشید: پیشگیری همیشه آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان است. اسب شما به توجه، دانش و مراقبت شما وابسته است. با فراهم‌آوردن محیطی مناسب و نظارت مستمر، سال‌های طولانی همراهی پر از سلامتی را تجربه خواهید کرد. 🌿